Kota Kinabalu: Kekangan kewangan yang dihadapi universiti mengehadkan akses pelajar kepada penempatan latihan industri berkualiti, sekali gus melemahkan keberkesanan pembelajaran berasaskan tempat kerja, kata seorang ahli akademik Universiti Malaysia Sabah (UMS).
Profesor Madya Dr Jakaria Dasan berkata latihan industri (LI) wajar diangkat sebagai agenda nasional yang memerlukan campur tangan langsung kerajaan, bukannya diletakkan sepenuhnya di bawah tanggungjawab universiti.
Advertisement
Beliau berkata demikian susulan penganjuran Dialog Industri–Akademia oleh Fakulti Perniagaan, Ekonomi dan Perakaunan (FPEP) UMS, yang menghimpunkan wakil industri dan ahli akademik bagi membincangkan penyelarasan kurikulum serta tahap kesiapsiagaan graduan.
Menurut Dr Jakaria, dialog seumpama itu kini berkembang melepasi aktiviti tahunan rutin dan berperanan sebagai platform strategik penting bagi memastikan program akademik kekal sejajar dengan keperluan industri, dasar universiti serta piawaian akreditasi.
“Dalam era kecerdasan buatan, universiti perlu mencapai keseimbangan antara penguasaan teknologi dan kebijaksanaan insan. Jika tidak, kita berisiko melahirkan graduan yang hanya tahu mengendalikan sistem tanpa pemikiran kritis atau pertimbangan etika,” katanya.
Beliau berkata industri masa kini bukan sekadar mencari graduan yang mahir secara teknikal, sebaliknya individu yang memiliki keupayaan berfikir secara sistemik, kebolehsuaian merentas fungsi serta kematangan profesional.
Dr Jakaria berkata latihan industri menjadi fokus utama dialog berkenaan kerana ia kekal sebagai jambatan utama antara pembelajaran akademik dan pengalaman sebenar di tempat kerja.
“Walaupun pelajar Generasi Z sering dikaitkan dengan kemahiran digital yang tinggi, pembelajaran dalam talian tidak mampu menggantikan pendedahan kepada budaya organisasi, etika profesional dan dinamika tempat kerja,” katanya.
Beliau berkata latihan industri juga merupakan fasa penting di mana pelajar menguji kesesuaian diri dengan kerjaya pilihan serta mula membentuk identiti profesional mereka.
Namun, katanya, semakin ramai pelajar berdepan kesukaran mendapatkan penempatan latihan yang sesuai akibat peluang terhad, kos sara hidup yang meningkat serta ketiadaan elaun daripada organisasi hos.
“Tekanan kewangan ini sering memaksa pelajar menerima apa sahaja penempatan yang ada, bukannya yang paling selari dengan bidang pengajian mereka. Jika keadaan ini berterusan, latihan industri berisiko menjadi sekadar formaliti dan bukannya pengalaman pembelajaran bermakna,” katanya.
Sehubungan itu, Dr Jakaria menegaskan campur tangan kerajaan amat diperlukan memandangkan keberkesanan latihan industri memberi kesan langsung terhadap kualiti graduan dan produktiviti tenaga kerja negara.
Beliau mencadangkan pengenalan insentif fiskal yang lebih fleksibel dan menarik, termasuk potongan atau pengecualian cukai, kepada majikan yang menawarkan penempatan latihan industri.
Katanya, langkah itu mampu menggalakkan penyertaan lebih luas daripada syarikat, khususnya perusahaan kecil dan baharu yang berdepan kekangan kewangan namun komited membangunkan bakat masa depan.
“Pelajar boleh menyumbang kepada operasi perniagaan sambil memperoleh pengalaman bernilai. Ini mewujudkan hubungan saling menguntungkan yang wajar menerima sokongan dasar yang lebih kukuh,” katanya.
Beliau turut mencadangkan insentif khas bagi menggalakkan majikan menyediakan elaun minimum, sekali gus mengurangkan beban kewangan pelajar dan membolehkan mereka menumpukan perhatian kepada pembelajaran.
Di peringkat universiti pula, Dr Jakaria berkata tumpuan perlu dialihkan daripada sekadar meningkatkan statistik kebolehpasaran graduan kepada usaha memperkukuh kebolehsuaian graduan.
“Kebolehsuaian menentukan kelestarian tenaga kerja jangka panjang. Graduan perlu mampu berfikir secara berdikari, bertindak balas terhadap perubahan dan kekal relevan dalam persekitaran yang dinamik,” katanya.
Beliau berkata dasar fiskal juga perlu mengambil kira kos praktikal yang ditanggung majikan, termasuk masa penyeliaan, bimbingan, latihan dalaman dan elaun pelajar, bagi memastikan penempatan latihan distrukturkan secara terancang dan berorientasikan pembangunan.
Apabila majikan disokong sewajarnya, beliau berkata latihan industri dapat dilaksanakan secara tersusun dan bermakna, bukan sekadar memenuhi keperluan pentadbiran.
Dr Jakaria berkata kesiapsiagaan graduan bukan hanya dibentuk melalui reka bentuk kurikulum, tetapi turut bergantung kepada kualiti pengalaman latihan industri yang dilalui.
Beliau menambah bahawa insentif fiskal yang disasarkan dan direka dengan baik berpotensi menjadi pemangkin perubahan dalam memastikan ekosistem latihan industri negara kekal relevan, inklusif dan berdaya saing, selain melahirkan graduan yang mampu menyesuaikan diri dengan pantas serta menyumbang kepada prestasi organisasi dan pertumbuhan ekonomi negara.
