Kuala Lumpur: Ahli Dewan Undangan Negeri (Adun) Dilantik Datuk Roger Chin kesal dengan kenyataan Timbalan Pengerusi Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) Azmi Sharom mengenai pengagihan kerusi Parlimen sambil memberi peringatan bahawa pembentukan Malaysia bukan semata-mata berdasarkan kiraan populasi.
“Adalah membimbangkan apabila seorang timbalan pengerusi SPR membentuk naratif sedemikian,” katanya.
Azmi sebelum ini mencadangkan bahawa Sabah dan Sarawak “diwakili secara berlebihan” berbanding negeri yang mempunyai populasi lebih padat seperti Selangor dan Terengganu.
Chin berkata walaupun Azmi tidak menyatakan secara jelas bahawa Sabah dan Sarawak diwakili secara berlebihan, implikasinya tetap jelas apabila ketidakseimbangan kawasan pilihan raya dilihat semata-mata sebagai isu jumlah pengundi.
“Naratif itu tidak lengkap,” tegasnya.
Beliau berkata Sabah dan Sarawak menyertai Persekutuan di bawah Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) iaitu satu penyelesaian perlembagaan hasil rundingan berdasarkan rakan kongsi setara, perlindungan serta imbangan, bukannya logik majoriti semata-mata.
“Perwakilan Parlimen untuk Sabah dan Sarawak bertujuan memastikan suara dan pengaruh, bukan sekadar mencerminkan jumlah populasi. Itulah sebabnya idea kira-kira satu pertiga perwakilan menjadi penting, walaupun ia tidak dinyatakan secara jelas dalam teks perlembagaan hari ini,” kata Chin.
Beliau memberi amaran bahawa apabila pegawai pilihan raya kanan bercakap seolah-olah perwakilan hanyalah isu angka, ia berisiko menggambarkan Malaysia sebagai sebuah negara unitari berdasarkan populasi.
“Itulah sebabnya MA63 bukan sejarah. Ia kekal sebagai urusan perlembagaan yang belum selesai,” katanya.
Azmi sebelum ini berkata 22 kerusi Parlimen Selangor mewakili kira-kira 2.9 juta pengundi, purata 132,000 pengundi bagi setiap kerusi, berbanding Sabah dan Sarawak yang mempunyai antara 65,000 hingga 76,000 pengundi bagi setiap kerusi.
Beliau berkata perbezaan sedemikian adalah berperlembagaan dan wajar berdasarkan faktor geografi dan kepadatan penduduk, khususnya di kawasan luar bandar yang luas.
Kedua-dua Sabah dan Sarawak telah mengemukakan hujah kukuh untuk kembali kepada pengaturan ketika pembentukan Malaysia pada 1963, apabila nisbah kerusi di Parlimen memberi jaminan bahawa sebarang perubahan yang menjejaskan Sabah, Sarawak atau Singapura tidak boleh dilakukan tanpa sokongan majoriti dua pertiga.
Bagaimanapun, selepas penyingkiran Singapura daripada Persekutuan pada 1965, 19 kerusinya tidak diagihkan secara sama rata dalam kalangan tiga rakan setara yang tinggal.
Dipercayai bahawa Perdana Menteri pertama Tunku Abdul Rahman berhasrat untuk mengekalkan kerusi-kerusi terbabit untuk Brunei dengan harapan negara itu akan menerima jemputan berulang beliau untuk menyertai Persekutuan, yang turut dibuat sekali lagi pada 1967.
Namun, susulan penguatkuasaan Ordinan Darurat selepas rusuhan Mei 1969 di Kuala Lumpur dan peletakan jawatan Tunku pada 1972, kerusi-kerusi berkenaan diserap oleh Semenanjung tanpa sebarang bantahan daripada pemimpin Sabah atau Sarawak.
Keadaan ini meletakkan kedua-dua negeri terbabit dalam kedudukan yang sangat merugikan kerana mereka tidak lagi mempunyai jumlah kerusi mencukupi untuk menentang sebarang langkah di Parlimen yang memudaratkan rakyat di kedua-dua negeri.
Perdana Menteri Datuk Seri Anwar baru-baru ini memberi jaminan kepada kedua-dua negeri itu bahawa akan ada peningkatan jumlah kerusi Parlimen sebelum pilihan raya akan datang, namun beliau tidak dapat menjanjikan ia akan mencerminkan ekuiti satu pertiga seperti yang diharapkan oleh kedua-dua negeri itu kerana perkara berkenaan memerlukan kajian lanjut.
