Kota Kinabalu: Pemilik hartanah di Sabah bakal mempunyai kawalan lebih besar terhadap pengurusan bangunan masing-masing susulan kelulusan undang-undang baharu yang bertujuan mengekang kawalan berpanjangan oleh pemaju serta meningkatkan ketelusan.
Dewan Undangan Negeri pada Khamis meluluskan Enakmen Pengurusan Bangunan 2026, yang memperkenalkan kerangka lebih komprehensif bagi mengawal selia pengurusan hartanah strata termasuk pembangunan kediaman, komersial dan bercampur.
Menteri Kerajaan Tempatan dan Perumahan, Datuk Arifin Arif berkata undang-undang baharu itu diperlukan kerana perundangan sedia ada tidak lagi mencukupi untuk menangani cabaran semasa dalam pengurusan bangunan.
Katanya, kerangka sedia ada tidak menyediakan sistem menyeluruh, khususnya dalam pengurusan bangunan sebelum penubuhan perbadanan pengurusan, selain tidak lagi selari dengan keperluan semasa.
“Enakmen ini bertujuan mewujudkan sistem pengurusan bangunan yang lebih komprehensif, moden dan berkesan bagi mengawal selia pembangunan strata di negeri ini.
“Ia bukan sekadar instrumen perundangan, tetapi komitmen kerajaan negeri untuk melindungi kepentingan pemilik hartanah dan meningkatkan kualiti hidup komuniti strata,” katanya ketika membentangkan rang undang-undang itu.
Enakmen berkenaan menangani isu berlarutan seperti kelewatan penubuhan perbadanan pengurusan, kelemahan pengawasan kewangan, kekurangan ketelusan dalam dana penyelenggaraan serta ketiadaan mekanisme penyelesaian pertikaian yang jelas.
Di bawah peruntukan baharu, perbadanan pengurusan mesti ditubuhkan dalam tempoh 14 hari selepas sijil perakuan siap dan pematuhan dikeluarkan, manakala pemaju diwajibkan menyerahkan pengurusan kepada pemilik dalam tempoh 15 bulan.
Ia juga menetapkan tanggungjawab lebih jelas kepada pemaju sebagai badan pengurusan sementara termasuk penyelenggaraan bangunan, pengurusan akaun serta kewajipan memindahkan rekod dan kewangan kepada perbadanan pengurusan.
Akauntabiliti kewangan turut diperketatkan dengan mewajibkan akaun dana penyelenggaraan dan dana penyusutan diaudit oleh juruaudit bertauliah serta dilaporkan dengan telus.
Antara ciri utama ialah penubuhan Tribunal Pengurusan Bangunan yang menyediakan saluran lebih cepat, kos efektif dan mudah diakses bagi pemilik menyelesaikan pertikaian, dengan keputusan boleh dikuatkuasakan tanpa proses mahkamah yang panjang.
Enakmen itu juga memperkenalkan peranan Pesuruhjaya Pengurusan Bangunan bagi menyelia, memantau dan menguatkuasakan pematuhan termasuk kuasa menyiasat, memeriksa dan mengambil tindakan.
Selain itu, undang-undang berkenaan membolehkan penubuhan perbadanan pengurusan subsidiari dalam pembangunan berskala besar atau berfasa bagi membolehkan pengurusan lebih tertumpu di peringkat kawasan.
Langkah itu dibuat susulan kebimbangan terhadap pengurusan bangunan di Sabah.
Menurut Jabatan Tanah dan Ukur, sebanyak 364 pembangunan melibatkan 53,974 hak milik strata telah memohon menubuhkan perbadanan pengurusan, iaitu kurang 50 peratus daripada keseluruhan bangunan seumpamanya di negeri ini.
Ini bermakna lebih 53,000 pemilik masih belum berada di bawah struktur pengurusan yang teratur, sekali gus menunjukkan skala isu yang cuba ditangani melalui enakmen baharu itu.
Adun Api-Api, Loi Kok Liang membangkitkan isu keadilan dalam sumbangan yuran penyelenggaraan, mempersoalkan sama ada pemaju juga perlu membayar bagi unit yang belum terjual, daripada mengenakan kos penuh kepada pembeli.
Adun Bugaya, Jamil Hamzah pula menekankan keperluan semak dan imbang lebih kukuh dalam pelaksanaan undang-undang itu, dengan menegaskan bahawa perundangan yang baik boleh gagal tanpa integriti dan penguatkuasaan berkesan.
Beliau turut menekankan keperluan audit bebas, proses perolehan telus serta perlindungan pemberi maklumat, sambil memberi amaran bahawa tadbir urus lemah boleh menjejaskan hak pemilik hartanah.
