Kota Kinabalu: Hak Sabah terhadap 40 peratus hasil bersih Persekutuan mesti dipenuhi sepenuhnya dan tanpa sebarang kelewatan lagi, kata Ahli Dewan Undangan Negeri Sebatik (Warisan), Manahing Tinggilani.
“Kerajaan Persekutuan mesti menunaikan hak di bawah Artikel 112C dan 112D yang tidak boleh dirunding kerana ia merupakan hak undang-undang milik rakyat Sabah,” katanya sambil menegaskan, perkara itu bukan subjek tawar-menawar politik atau memerlukan perbincangan lanjut.
“Formula, mekanisme dan asas perundangan telah jelas dinyatakan dalam undang-undang,” katanya kepada Dewan. “Yang tinggal hanyalah pelaksanaan. 40 peratus yang merupakan hak rakyat Sabah sepenuhnya.
Beliau turut mengalu-alukan usaha terkini oleh Kerajaan Sabah untuk menegaskan semula tuntutan negeri itu, menyifatkannya sebagai langkah penting ke arah mengembalikan keadilan fiskal selaras semangat Perjanjian Malaysia 1963.
Pelaksanaan penuh, katanya, akan memberi Sabah keupayaan lebih besar untuk merapatkan jurang pembangunan berpanjangan dan meningkatkan perkhidmatan awam di seluruh negeri.
Katanya lagi, Pulau Sebatik adalah contoh nyata bagaimana kekurangan pembiayaan berlarutan memberi kesan kepada komuniti sempadan.
Beliau berkata Sebatik Malaysia, yang suatu ketika dahulu lebih maju berbanding bahagian Indonesia, kini jauh ketinggalan. “Perbezaannya hari ini seperti langit dan bumi,” katanya sambil menambah keadaan itu harus menjadi kebimbangan seluruh negara.
Beliau berkata akibatnya jelas dalam kegagalan infrastruktur berterusan, termasuk jalan raya yang rosak teruk, bekalan elektrik tidak stabil, kekurangan air bersih berulang ketika musim kering dan jeti tidak selamat yang masih menjadi pengangkutan utama bagi ramai penduduk.
Beliau berkata masalah ini bukan terpencil tetapi gejala kepada isu struktur lebih mendalam yang berkait rapat dengan kapasiti fiskal terhad.
Beliau menggesa Kerajaan Persekutuan menterjemahkan komitmen kepada tindakan, sambil memberi amaran bahawa kelewatan berterusan hanya akan meningkatkan rasa kecewa rakyat. “Ini bukan soal politik,” katanya. “Ini soal tanggungjawab perlembagaan dan masa depan Sabah.”
Sambil mengakui peruntukan RM6.42 bilion di bawah Belanjawan Sabah 2026 adalah besar, beliau menegaskan ukuran sebenar kejayaan ialah sama ada dana itu mampu membawa peningkatan nyata di peringkat akar umbi.
Katanya, peruntukan mesti diagihkan secara adil tanpa diskriminasi politik, dan diutamakan kepada komuniti yang telah lama mengalami pengabaian.
Pemerhati berpendapat penekanan semula terhadap hak 40 peratus itu mencerminkan sentimen semakin meningkat di Sabah bahawa hubungan kewangan Persekutuan-Negeri perlu diseimbangkan semula bagi mencerminkan jaminan perlembagaan.
Adun itu berkata menunaikan hak 40 peratus “bukan konsesi daripada Kerajaan Persekutuan tetapi satu kewajipan yang sudah lama tertangguh.”
