Kota Kinabalu: Sebanyak 389 daripada 596 calon yang bertanding dalam pilihan raya negeri Sabah baru-baru ini kehilangan deposit mereka.
Bekas Menteri Pelancongan, Seni dan Budaya, Datuk Mohamaddin Ketapi, yang bertanding bagi kerusi Segama sebagai calon Bebas, kehilangan deposit selepas memperoleh hanya 1,644 undi.
Presiden Parti Rumpun Sabah (Rumpun), Datuk Dr Ismail Idris, turut kehilangan deposit dengan hanya 41 undi.
Presiden Parti Impian Sabah (PIS), Michel Alok @ Ilok, memperoleh 291 undi dan turut gagal mengekalkan depositnya.
PIS mencatatkan bilangan calon paling ramai kehilangan deposit, iaitu 72 calon, diikuti calon Bebas (60), Parti Solidariti Tanah Airku (Star Sabah) dan Perikatan Nasional (PN), masing-masing 36 calon.
Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat (KDM) mencatat 30 calon gagal mengekalkan deposit, Warisan 23, Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu (Upko) 15, Barisan Nasional (BN) 12 dan Pakatan Harapan (PH) dua calon.
Kerusi Tulid mencatatkan bilangan calon kehilangan deposit paling tinggi dalam pertandingan 14 penjuru, dengan 11 calon gagal memperoleh lebih daripada satu perdelapan jumlah undi yang dibuang.
Anak Presiden SAPP, Yong Yit Jee, turut kehilangan deposit di kerusi Likas selepas memperoleh 837 undi.
Ini merupakan berita baik bagi Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) dan pihak berkuasa tempatan yang berjaya mengutip lebih sejuta ringgit daripada parti dan calon Bebas, termasuk bagi mereka yang gagal membersihkan bahan kempen pilihan raya dalam tempoh ditetapkan.
PIS menjadi penyumbang terbesar apabila kehilangan deposit bagi semua 72 kerusi yang ditandingi.
Bendahari PIS, Michelle Chin Ling Ling, yang bertanding di Kapayan memperoleh 487 undi, salah satu jumlah tertinggi bagi parti itu.
Chin berkata penyertaan PIS dalam Pilihan Raya Sabah ke-17 adalah permulaan perjalanan panjang bagi memperjuangkan Sabah yang lebih baik, berasaskan integriti anti-rasuah, pembangunan adil dan visi jangka panjang untuk kemakmuran.
Parti Bumi Kenyalang (PBK) dari Sarawak turut kehilangan deposit bagi 14 kerusi yang ditandingi, termasuk calon Halman bin Maniuk bagi kerusi Pulau Banggi yang hanya memperoleh enam undi – jumlah terendah dalam pilihan raya.
Pengerusi PBK, Soh Kee Suat @ So Chee Say dari Papar, menyifatkan penyertaan parti itu sebagai langkah bermakna untuk memperluas pilihan demokrasi bagi rakyat Sabah walaupun ditolak di Sarawak.
Soh yang bertanding di Api-Api memperoleh 137 undi, manakala suaminya dari Semenanjung, Datuk Ronnie Loh Ee Eng, yang kini Timbalan Pengerusi PBK, memperoleh 346 undi di kerusi Tanjung Aru.
Pencalonan Ronnie dari Pulau Pinang oleh DAP Sabah sebagai ahli Dewan Undangan Negeri (Adun) dilantik semasa pentadbiran Ketua Menteri Datuk Seri Shafie Apdal dilihat sebagai titik permulaan kejatuhan parti itu di Sabah, apabila timbul rasa tidak puas hati dalam kalangan penduduk tempatan terhadap pelantikan tersebut.
Loh kemudiannya berpindah menyertai kem Tun Musa sebelum Pilihan Raya Negeri Sabah 2020.
Apa yang menarik bagi PBK, di sesetengah kawasan parti itu berjaya memperoleh lebih banyak undi berbanding beberapa parti tempatan.
Contohnya, di Tanjong Kapor, calon PBK, A. Halim @ Abdul Halim bin Yussof memperoleh 166 undi berbanding calon Anak Negeri, Awang Karim bin Abdul Kadir, yang mendapat 63 undi.
Di Inanam, Gordon Lai Han Yung daripada PBK memperoleh 68 undi, manakala calon Anak Negeri, Joseph Linggian @ Joseph Chong, mendapat 60 undi.
Secara keseluruhan, PIS memperoleh 13,265 undi tetapi terpaksa membayar RM360,000 kepada SPR kerana hilang deposit dan RM216,000 kepada pihak berkuasa tempatan.
PBK pula memperoleh 1,337 undi dan membayar RM70,000 kepada SPR serta RM42,000 kepada pihak berkuasa tempatan.
