Kota Kinabalu: Tanpa perwakilan dalam lembaga pengarah Petronas, Sabah berisiko kehilangan suaranya dalam pengurusan hasil petroleum bernilai berbilion ringgit, kata Datuk Donald Peter Mojuntin (Upko-Moyog) semasa perbahasan Belanjawan Sabah 2026.
Beliau berkata Kerajaan Persekutuan bersetuju secara prinsip sekitar 2021 untuk melantik wakil Sabah ke lembaga Petronas namun pelantikan itu masih belum dibuat menyebabkan Sabah tidak mempunyai peranan strategik dalam keputusan yang menjejaskan sumbernya sendiri.
“Petronas bukan syarikat biasa. Sabah bukan negeri biasa. Tanpa perwakilan, Sabah hanyalah sumber tetapi bukan rakan strategik dalam pembuatan keputusan,” katanya.
Donald menegaskan bahawa Petronas mengurus sumber minyak dan gas luar pesisir serta merupakan instrumen fiskal paling berkuasa Persekutuan.
“Sebagai rakan pengasas Malaysia, sumbangan Sabah kepada hasil petroleum negara mencecah berbilion ringgit setiap tahun.
“Namun negeri ini masih diketepikan daripada pembuatan keputusan strategik, sedangkan Sarawak telah diberikan perwakilan yang lebih luas,” katanya.
Donald turut membangkitkan isu tuntutan 40 peratus hasil Sabah dengan menyatakan bahawa Mahkamah Tinggi pada Oktober 2025 telah memutuskan Kerajaan Persekutuan berkewajipan dari segi statut untuk membuat bayaran.
Bagaimanapun, katanya, Kerajaan telah memfailkan rayuan, sekali gus melengahkan pembayaran yang tertunggak sejak 1974.
“Selama 60 tahun Sabah menunggu pengiktirafan yang sewajarnya. Tahun-tahun yang hilang bukan angka politik tetapi liabiliti perlembagaan,” katanya.
Donald menyeru agar Sabah bersedia secara profesional untuk mempertahankan haknya.
Beliau mencadangkan penubuhan satu pasukan khas yang terdiri daripada peguam perlembagaan kanan, aktuari, akauntan dan penganalisis fiskal bagi mengira liabiliti serta mempertahankan formula hasil 40 peratus.
“Ini bukan pasukan politik. Ini adalah pasukan untuk mempertahankan hak perlembagaan Sabah,” katanya.
Beliau menggesa Dewan Undangan Negeri supaya mengambil pendirian tegas dalam mempertahankan keputusan Mahkamah Tinggi serta memastikan Sabah dilengkapi sepenuhnya dengan kepakaran yang diperlukan bagi menegakkan haknya.
Donald mengalu-alukan Belanjawan Negeri 2026 dan menggesa tindakan segera diambil bagi membetulkan ketidaksamaan yang telah lama berlarutan serta menegakkan Perjanjian Malaysia 1963 (MA63).
“Sabah tidak boleh lagi menunggu ihsan politik, sebaliknya mesti menerima hak perlembagaan yang telah lama dijanjikan,” katanya.
