Kota Kinabalu: Universiti Malaysia Sabah (UMS) mengambil langkah bagi memastikan pelajar luar bandar yang telah ditawarkan tempat mengikuti pengajian di universiti itu tidak lagi menarik diri pada saat-saat akhir akibat kesempitan kewangan.
Naib Canselor UMS Prof Datuk Dr Kasim Mansor
(gambar) berkata jumlah pelajar kurang berkemampuan dianggarkan mencecah sehingga 800 orang setahun, dengan kos pengangkutan yang tinggi ke ibu negeri dikenal pasti sebagai antara punca utama.
“Walaupun universiti mencadangkan pengambilan 5,500 pelajar setiap tahun, hanya sekitar 4,600 hingga 4,700 yang benar-benar mendaftar, sekali gus meninggalkan jurang ketara pelajar yang memilih untuk tidak meneruskan pengajian,” katanya pada forum bertajuk “Peranan Keluarga Madani Dalam Malaysia Madani – Dari Rumah Ke Negara” pada Sabtu.
“Apabila kami menjejaki pelajar-pelajar ini, antara sebab utama ialah kemiskinan,” katanya. Kebanyakan pelajar terbabit datang daripada komuniti Kadazan, Dusun, Murut dan Rungus di Paitan, Pitas, Sook, Nabawan serta kawasan kepulauan.
“Ada pelajar dari Tawau yang memperoleh semua A dan layak melanjutkan pengajian dalam bidang perubatan namun memilih untuk bekerja di kedai kopi. Apabila disiasat, didapati sama ada salah seorang atau kedua-dua ibu bapa mereka telah meninggal dunia, menyebabkan mereka tidak mampu meneruskan pengajian,” katanya.
UMS telah melaksanakan langkah proaktif dengan mendekati pelajar kurang berkemampuan ini melalui tawaran biasiswa, penginapan dan kemudahan lain.
“Kami membawa mereka ke universiti, memberi elaun untuk mereka mengikuti pengajian dalam bidang perubatan, perhutanan, sains dan teknologi. Mereka ini pelajar dari kawasan pedalaman yang terhalang oleh kemiskinan,” katanya.
Beliau berkata ramai pelajar luar bandar dari kawasan seperti Beluran, Pitas dan Marak-Parak tidak pernah menjejakkan kaki ke Kota Kinabalu, apatah lagi ke Semenanjung Malaysia untuk melanjutkan pengajian di universiti seperti Universiti Malaya, UKM atau UUM.
“Oleh itu, saya menggesa Kementerian Pendidikan Tinggi supaya memberi perhatian kepada pelajar yang tidak dapat meneruskan pengajian disebabkan keadaan sebegini,” katanya.
Menyentuh tema lebih luas Malaysia Madani yang membawa maksud sebuah Malaysia yang bertamadun dan moden, Kasim berkata pendidikan dan ilmu pengetahuan merupakan asas kepada pembangunan negara.
“Sejak penubuhannya 31 tahun lalu sebagai universiti awam kesembilan di Malaysia, UMS telah melahirkan lebih 95,000 graduan setakat konvokesyen ke-27 yang lalu.
“Peranan universiti ini adalah untuk membina tamadun yang kita inginkan, untuk menjadikan Malaysia sebuah negara maju. Perjuangan kita ialah bagaimana universiti ini menyumbang kepada kesejahteraan masyarakat dan pembangunan negara,” katanya.
Kajian UMS menunjukkan kebanyakan pelajarnya datang daripada keluarga B40, dengan ibu bapa yang tetap mengutamakan pendidikan walaupun berdepan kesukaran ekonomi.
“Daripada kajian dan perbincangan kami dengan pelajar-pelajar ini, motivasi utama mereka ialah ibu bapa. Oleh itu, topik forum ‘Dari Rumah Ke Negara’ sememangnya tepat.
“Kita perlu menggoncang bola dari atas bukit sebelum ia menjadi keras,” katanya, merujuk kepada kepentingan intervensi awal.
Mengulas kuasa transformatif pendidikan dan komitmen ibu bapa, Kasim turut berkongsi latar belakang kehidupannya sendiri.
“Saya dilahirkan dalam keluarga miskin. Ibu dan bapa saya tidak bersekolah. Ayah saya seorang nelayan, ibu saya tahu menanam padi. Namun kerana keprihatinan ibu bapa saya terhadap kepentingan pendidikan, itulah yang menjadikan saya hari ini sebagai Naib Canselor dan profesor di UMS,” katanya.
Beliau mengimbau bahawa pada usia 19 tahun, beliau sudah melanjutkan pengajian di Amerika Syarikat, sekali gus menegaskan bahawa kemiskinan tidak semestinya menjadi penghalang kekal apabila keluarga mengutamakan pendidikan.
“Jika dengan adanya universiti ini (UMS) pun pelajar masih sukar atau tidak berminat untuk melanjutkan pengajian, bagaimana kita mahu membina tamadun?
“Peranan ibu bapa dari rumah ialah menekankan bahawa ilmu adalah keutamaan. Pelajar-pelajar ini adalah pemimpin masa depan, pewaris pembangunan. Ilmu lebih penting daripada segalanya,” katanya.
Beliau turut memaklumkan bahawa 73 peratus pelajar UMS adalah wanita, mencerminkan trend di semua universiti awam Malaysia yang mencatatkan lebih 70 peratus pelajar perempuan.
Bagi menangani ketidakseimbangan jantina ini dan memenuhi keperluan pembelajaran berbeza, beliau mencadangkan penambahan politeknik, sekolah vokasional dan institusi teknikal di Sabah, memandangkan ramai pelajar lelaki lebih cenderung kepada latihan berbentuk praktikal.
Mengulas perancangan masa depan, beliau berkata UMS akan memperkenalkan beberapa program baharu tahun hadapan, termasuk pengurusan logistik, geriatrik, kecerdasan buatan, keselamatan dan kesihatan serta tertakluk kepada kelulusan Kementerian Pendidikan Tinggi, penubuhan Fakulti Undang-Undang, sekali gus menjadikan UMS dan Universiti Malaysia Sarawak sebagai satu-satunya universiti di Malaysia Timur yang dibenarkan menawarkan program undang-undang.
Kerajaan Negeri pimpinan Gabungan Rakyat Sabah (GRS) turut mengambil langkah memastikan belia Sabah tidak tercicir daripada pendidikan tinggi, yang merupakan salah satu jalan keluar daripada kemiskinan.
Ia mencadangkan peruntukan pendidikan yang lebih tinggi sebanyak RM204.72 juta dalam Belanjawan Negeri 2026 yang dibentangkan Jumaat lalu, bagi memastikan tiada pelajar tercicir akibat kekangan kewangan.
Untuk rekod, melalui Kementerian Kewangan Negeri, kerajaan negeri telah memperuntukkan RM186.54 juta bagi Perbekalan dan RM18.18 juta bagi Pembangunan di bawah Kementerian Pendidikan, Sains, Teknologi dan Inovasi Negeri dalam belanjawan yang dibentangkan itu.
Bagi memastikan lebih banyak peluang kepada anak-anak Sabah melanjutkan pengajian ke peringkat lebih tinggi, kerajaan negeri menyediakan pelbagai bentuk bantuan melalui pembiayaan dan kemudahan yang secara langsung menangani halangan kewangan.
Biasiswa, dermasiswa dan bantuan kepada pelajar di bawah Jabatan Perkhidmatan Awam Negeri Sabah akan diteruskan manakala 13 program bantuan pendidikan sedia ada akan beroperasi sepanjang 2026.
Inisiatif ini termasuk Bantuan Tunai Pendaftaran Institut Pengajian Tinggi (Budi) secara sekali bayar bagi membantu pelajar menampung kos awal pendaftaran; Bantuan Komputer (Baik) bagi memastikan pelajar mempunyai keperluan teknologi untuk pengajian serta Bantuan Tunai Khas Peperiksaan (Bakti) untuk menyokong pelajar dalam tempoh penilaian penting.
Subsidi Tiket Penerbangan Pelajar Sabah (SUBFLY) menangani salah satu kos terbesar bagi pelajar Sabah yang melanjutkan pengajian di universiti di Semenanjung Malaysia manakala Bantuan Pendidikan Tinggi Anak Sabah (Sentosa) menyediakan sokongan berterusan sepanjang perjalanan akademik mereka.
Sebagai penambahbaikan penting bagi 2026, kerajaan negeri turut memperkenalkan Bantuan Yuran Pendaftaran MUET (Bayu) sebanyak RM150 seorang, yang dijangka memanfaatkan 8,458 pelajar yang menduduki peperiksaan MUET iaitu syarat penting kemasukan ke universiti yang sebelum ini menjadi beban kewangan kepada banyak keluarga.
Selain program kerajaan secara langsung, agensi lain termasuk Yayasan Sabah dan Majlis Ugama Islam Sabah turut menawarkan bantuan pendidikan, sekali gus mewujudkan ekosistem sokongan yang menyeluruh untuk pelajar Sabah.
