Kota Kinabalu: Mahkamah Tinggi di sini membenarkan permohonan semakan kehakiman bekas jurutera Jabatan Air Negeri Sabah (JANS), Teo Chee Kong, sekali gus membatalkan keputusan Setiausaha Suruhanjaya Perkhidmatan Awam Negeri Sabah (SPANS) yang memecatnya - ironinya hanya 11 hari sebelum tarikh persaraan wajibnya.
Pesuruhjaya Kehakiman Dayang Ellyn Narisa Abang Ahmad, dalam alasan penghakimannya bertarikh 9 Jun, memutuskan keputusan bertarikh 16 Jan 2025 itu “dicemari unsur ketidakpatuhan undang-undang”.
Mahkamah memerintahkan supaya Teo dianggap kekal dalam perkhidmatan sehingga persaraan wajibnya pada 27 Jan 2025 dan layak menerima pencen, ganjaran serta faedah persaraan lain sepenuhnya.
“Kesan praktikal pembatalan pemecatan itu ialah pemohon hendaklah dianggap terus berada dalam perkhidmatan sehingga persaraan wajibnya pada 27 Januari 2025.
“Oleh itu, beliau hendaklah dianggap bersara pada tarikh tersebut dengan pencen, ganjaran dan semua faedah persaraan yang berkaitan dengan status itu,” katanya.
Teo, 61, yang merupakan saksi utama pendakwaan dalam perbicaraan rasuah Jabatan Air Sabah, memperoleh kebenaran untuk memfailkan semakan kehakiman pada Julai tahun lalu dengan menamakan Setiausaha SPANS, JANS dan Kerajaan Negeri sebagai responden.
Teo yang berkhidmat sebagai Jurutera Gred J52 di JANS, dipecat daripada perkhidmatan hanya 11 hari sebelum persaraan wajibnya pada 27 Jan 2025.
Beliau menyertai perkhidmatan Kerajaan Negeri Sabah pada 1989. Pada 4 Okt 2016, beliau ditahan Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) sebelum digantung tugas mulai tarikh tersebut dan hanya menerima separuh gaji selepas itu.
Beliau kemudiannya didakwa di Mahkamah Sesyen di sini pada 13 Dis 2017 atas 146 pertuduhan jenayah.
Bagaimanapun, pada 17 Mac 2022, pihak pendakwaan memutuskan di bawah Seksyen 254 Kanun Tatacara Jenayah untuk tidak meneruskan pendakwaan dan Mahkamah Sesyen melepaskan serta membebaskannya daripada kesemua 146 pertuduhan.
Ia berlaku selepas beliau bersetuju menjadi saksi pihak pendakwaan menerusi satu persetujuan yang menyaksikan beliau memulangkan RM30 juta kepada Kerajaan Negeri dan sebagai balasan dibenarkan mengekalkan kira-kira 15 geran tanah. Tiada rayuan difailkan terhadap keputusan pembebasan itu.
Menurut penghakiman berkenaan, walaupun telah dibebaskan, responden tidak menarik balik penggantungan tugas pemohon, tidak mengembalikannya ke jawatan asal dan terus menahan sebahagian gajinya.
Pada 8 Nov 2024, SPANS mengeluarkan surat tunjuk sebab kepada Teo di bawah Peraturan 241(2)(b) Peraturan-Peraturan Pegawai Awam Negeri Sabah 2008 (PPPANS 2008) dan beliau mengemukakan representasi bertulis pada 12 Dis 2024.
Pada 16 Jan 2025, SPANS memutuskan untuk memecat beliau di bawah Peraturan 246(g) PPPANS 2008.
Dalam mempertimbangkan permohonan itu, mahkamah meneliti Peraturan 232(7) PPPANS 2008 yang menyentuh kesan pembebasan dalam prosiding jenayah.
Pesuruhjaya Kehakiman itu memutuskan bahawa pengembalian seseorang pegawai ke jawatan asal di bawah peruntukan tersebut adalah bersifat pilihan, manakala pembayaran emolumen yang ditahan adalah mandatori.
“Peruntukan tersebut dengan jelas menyatakan bahawa pengembalian ke tugas adalah bersifat pilihan kerana perkataan yang digunakan ialah ‘boleh’. Tetapi pembayaran emolumen yang ditahan adalah mandatori kerana perkataan yang digunakan ialah ‘hendaklah’,” katanya.
Beliau berkata dalam keadaan seseorang pegawai dibebaskan tanpa rayuan difailkan, pihak berkuasa tatatertib mempunyai budi bicara sama ada untuk mengembalikannya bertugas, namun tiada budi bicara untuk terus menahan emolumen yang terakru sepanjang tempoh penggantungan.
Mahkamah mendapati Teo dibebaskan pada 17 Mac 2022 tanpa sebarang rayuan, namun responden tidak pernah membayar emolumen yang ditahan, tidak memulihkan gajinya dan tidak merekodkan sebarang alasan bagi kegagalan berbuat demikian.
“Dalam keputusan saya, ini merupakan pelanggaran jelas terhadap kewajipan mandatori di bawah Peraturan 232(7) berkaitan emolumen,” katanya.
Mahkamah turut meneliti Peraturan 234 PPPANS 2008.
Pesuruhjaya Kehakiman itu berkata surat tunjuk sebab bertarikh 8 Nov 2024 mengulangi dakwaan fakta yang sama seperti 146 pertuduhan jenayah yang mana Teo telah dibebaskan sepenuhnya.
Beliau mendapati responden gagal mengemukakan sebarang alasan atau bahan baharu yang berbeza daripada pertuduhan jenayah yang menjadi asas tindakan tatatertib tersebut.
“Berdasarkan bahan di hadapan saya, saya berpuas hati bahawa tindakan tatatertib itu pada asasnya membangkitkan isu yang sama seperti prosiding jenayah dan dengan itu bercanggah dengan Peraturan 234,” katanya.
Beliau memutuskan bahawa keputusan yang dicabar itu dicemari unsur ketidakpatuhan undang-undang.
Mahkamah seterusnya mengeluarkan perintah certiorari untuk membatalkan keputusan SPANS bertarikh 16 Jan 2025.
Mahkamah turut memerintahkan kos sebanyak RM10,000, tertakluk kepada allocatur, dibayar oleh responden kepada Teo.
Dalam permohonan semakan kehakimannya, Teo mencabar keputusan SPANS memecatkannya daripada jawatan Jurutera Gred J52 di JANS di bawah Peraturan 246(g) PPPANS 2008.
Antara relif yang dimohon ialah perintah certiorari untuk membatalkan pemecatan, perisytiharan bahawa tindakan tatatertib itu menyalahi undang-undang serta perintah supaya responden membayar gaji, elaun dan faedah lain sehingga tarikh persaraannya pada 27 Jan 2025.
Beliau turut memohon perisytiharan bahawa prosiding tatatertib dijalankan tanpa penentuan yang sewajarnya terhadap dakwaan pelanggaran yang dikenakan ke atasnya, selain mendakwa representasinya dalam proses tunjuk sebab tidak dipertimbangkan secara wajar.
Teo juga memohon supaya keputusan dilepas dan dibebaskan daripada kesemua 146 pertuduhan jenayah ditafsirkan sebagai bukti bahawa beliau tidak mencemarkan imej dan reputasi perkhidmatan awam.
Teo diwakili Datuk Ram Singh bersama Prem Elmer Ganasan, manakala responden diwakili Calvin Joy Ensui dari Pejabat Peguam Besar Negeri.
