Kota Kinabalu: Pertubuhan Kemanusiaan Masyarakat Antarabangsa Malaysia (MHO) menggesa kerajaan Persekutuan menyemak semula dasar kad pemastautin sementara hijau (MyKAS), memberi amaran bahawa syarat ketat menyebabkan ramai individu tanpa kerakyatan di Sabah terus tidak memiliki identiti sah walaupun mempunyai pertalian jelas dengan negara ini.
Penyelaras MHO Sabah, Kapten (B) Jerry Jaimeh berkata, isu itu perlu diselesaikan di peringkat Persekutuan dan bukan dibiarkan kepada kerajaan negeri semata-mata.
Beliau berkata, mekanisme MyKAS sedia ada di bawah Jabatan Pendaftaran Negara (JPN) perlu ditambah baik dan bukannya digantikan.
“Dokumen itu sudah wujud, tetapi syaratnya terlalu ketat. Ramai yang sepatutnya layak, tercicir disebabkan faktor teknikal,” katanya pada sidang media di sini, Khamis.
Jerry berkata, syarat ketat berkaitan sijil kelahiran menyebabkan sesetengah keluarga terpisah dari segi status perundangan apabila ada ahli keluarga memperoleh kewarganegaraan, manakala yang lain kekal tanpa dokumen.
Beliau memberi contoh kes “Andi” yang keluarganya memiliki dokumen IMM13. Walaupun abang sulungnya kemudian memperoleh kad pengenalan biru, anak keduanya kekal tanpa dokumen selepas pengeluaran IMM13 dibekukan pada 2013 dan akhirnya ditolak beberapa tahun kemudian, walaupun sebelum itu diberi jaminan selepas berkunjung ke Putrajaya.
Advertisement
Dalam satu lagi kes, katanya, hanya dua daripada tujuh adik-beradik memperoleh status IMM13, manakala selebihnya kemudian mendapat kewarganegaraan selepas status ibu mereka dinaik taraf, menyebabkan dua individu terbabit tidak lagi layak di bawah syarat terkini MyKAS.
Jerry turut membangkitkan kes individu yang kehilangan status sementara mereka selepas pihak berkuasa mengenal pasti identiti ibu atau bapa mereka, sekali gus menyebabkan mereka kembali tanpa kerakyatan.
“Malah barangan di pasar raya pun ada kod bar dan identiti. Kenapa manusia tidak boleh memilikinya?” katanya.
Beliau memberi amaran bahawa isu itu boleh mencetuskan masalah sosial jangka panjang, termasuk jenayah, kerana golongan tanpa kerakyatan sering dinafikan akses pendidikan, dieksploitasi di tempat kerja dan tidak mendapat perlindungan undang-undang.
“Dalam tempoh 10 hingga 20 tahun akan datang, kita akan mempunyai satu generasi tanpa pendidikan dan peluang. Ketika itu masalah sosial, termasuk jenayah, akan timbul dan rakyat Sabah yang akan menanggung akibatnya,” katanya.
Jerry berkata, tindakan penguatkuasaan semata-mata tidak berkesan kerana ramai dalam kalangan mereka tidak boleh dihantar pulang memandangkan tiada negara mengiktiraf mereka.
“Anda boleh tahan mereka, tetapi tidak boleh hantar pulang. Mereka lahir di sini dan tiada hubungan dengan negara lain,” katanya.
Beliau berkata, usaha memutihkan status kumpulan itu mampu mengurangkan eksploitasi buruh dan memberi manfaat kepada ekonomi berbanding terlalu bergantung kepada pekerja asing.
Jerry menganggarkan populasi tanpa kerakyatan di Sabah boleh meningkat sehingga satu juta lagi pada generasi akan datang, selain anggaran dua juta yang sudah berada di negeri ini ketika ini.
Katanya, MHO akan menyerahkan memorandum kepada Putrajaya bagi menggesa reformasi dasar itu disegerakan.
“Jika tiada perubahan dibuat, masalah ini tidak akan hilang. Ia hanya akan diwarisi oleh generasi seterusnya,” katanya.
